Bouwen aan dialoog in de Kempen
29 oktober 2026 in ‘t Schaliken in Herentals
Meer dan 200 ontwerpers, projectontwikkelaars, bestuurders, omgevingsambtenaren en andere ruimtelijke professionals verzamelden op 29 oktober in Herentals voor het studiemoment Bouwen aan dialoog in de Kempen, een initiatief van Atelier Ruimte Kempen (IOK) en Netwerk Architecten Vlaanderen (NAV). Centraal stond één vraag: hoe realiseren we kwalitatieve woonomgevingen én versterken we tegelijk de samenwerking tussen alle betrokken partners?
Met de woonuitdagingen, de bouwshift en de toenemende druk op de open ruimte als achtergrond werd duidelijk dat kwalitatieve ruimtelijke ontwikkeling meer vraagt dan goede plannen alleen. Dialoog, transparantie en wederzijds begrip vormen minstens even belangrijke bouwstenen.
“Goede projecten ontstaan niet uit een vergunning. Ze ontstaan uit een gesprek.”
Chiel Peeters, schepen van Omgeving Laakdal
Welke Kempen willen we bouwen?
Tijdens de verschillende lezingen en panelgesprekken werd ingezoomd op de grote uitdagingen waar de Kempen voor staat. Demografische veranderingen, betaalbaar wonen, verdichting en het behoud van de leefkwaliteit vragen om doordachte keuzes en een sterke ruimtelijke visie.
Volgens Glenn Lyppens, lid van Kwaliteitskamer Kempen, gaat het daarbij niet alleen over het aantal woningen dat wordt gebouwd.
“De vraag is: welke Kempen willen we bouwen wanneer we woningen bouwen?”
Glenn Lyppens, Kwaliteitskamer Kempen
De sprekers benadrukten dat nieuwe woonprojecten moeten bijdragen aan sterke dorpskernen, kwalitatieve publieke ruimte en leefbare woonomgevingen. Vroegtijdig overleg tussen gemeenten, ontwerpers, ontwikkelaars en andere betrokkenen is daarbij essentieel.
Vroeg rond de tafel
Ook vanuit de praktijk klonk dezelfde boodschap. Projectontwikkelaars, architecten, omgevingsambtenaren en bestuurders erkenden dat veel frustraties ontstaan door onduidelijke verwachtingen en gebrekkige communicatie.
“Veel frustraties ontstaan niet door verschillende belangen, maar door onduidelijke verwachtingen.”
Philip Carens, projectontwikkelaar Dethier
Tijdens de panelgesprekken bleek dat alle partijen uiteindelijk dezelfde ambitie delen: kwalitatieve projecten realiseren met maatschappelijk draagvlak. Een open gesprek aan het begin van een traject kan daarbij veel misverstanden voorkomen.
“Doorheen alle frustraties voelen we vooral dat er een gedeelde ambitie is.”
Wim De Vilder, moderator
Charter als gemeenschappelijke taal
Een belangrijk onderdeel van de namiddag was de voorstelling van het charter Bouwen aan dialoog in de Kempen. Het charter werd uitgewerkt door NAV Antwerpen en Atelier Ruimte Kempen (IOK), samen met 29 Kempense gemeenten.
Het charter wil geen bijkomende regelgeving toevoegen, maar een gedeeld kader bieden om verwachtingen vroeger af te stemmen, informatie transparant te delen en constructief samen te werken. De vijf engagementen vormen daarbij een leidraad voor een open en respectvolle samenwerking tussen alle betrokken partijen.
“De principes reiken een gemeenschappelijke taal aan om over kwaliteit in gesprek te gaan.”
Chiel Peeters, namens de Werkgroep Robuuste dienst Omgeving
Samen bouwen aan de toekomst van de Kempen
De rode draad doorheen het volledige studiemoment was duidelijk: de uitdagingen zijn groot, maar de ambities worden gedeeld. Gemeenten, ontwerpers, projectontwikkelaars en andere partners willen samen werken aan een kwalitatieve woonomgeving en een sterke ruimtelijke toekomst voor de Kempen.
In het slotwoord vatte Luc Vanhout de ambitie krachtig samen:
“Bouwen aan dialoog zou een begrip moeten worden in de Kempen.”
Ook de voorzitter van IOK Ward Kennes keek vooruit en benadrukte dat het charter vooral een vertrekpunt is voor verdere samenwerking tussen de 29 Kempense gemeenten en hun partners.
“Vandaag hebben we een gezamenlijke richting uitgezet voor de toekomst van de Kempen.”
